Eko Avustralya: FED Faiz İndirimine Gitti, Avustralya Doları Çakıldı

0
464

‘Amerikan Merkez Bankası’ olarak bilinen FED (Federal Reserve), 10 yıldan fazla bir süre sonra ilk kez faiz indirimine gitti. FED’in temmuz ayı toplantısında verilen 25 baz puanlık bu indirim kararı sonrası, tüm dünya piyasalarında hareketli dakikalar yaşandı. Avustralya Doları (AUD) da bu faiz indirimi kararına sert bir tepki verdi ve Amerikan Doları (USD) karşısında son dönemlerdeki düşüş trendini ‘derinleştirerek’ devam ettirdi.

Avustralya saatine göre perşembe sabah erken saatlerde yaşanan gelişmelerin ardından Avustralya Doları, Amerikan Doları karşısında yaklaşık %0.40 kadar bir değer kaybına maruz kaldı ve AUD/USD paritesi 0.6840’lara kadar geriledi.

FED Başkanı Powell’ın faiz indiriminde ileriki dönemlerde ısrarlı olmayacakları yönünde verdiği sinyalin ardından AUD, USD karşısında bir miktar değer kazandı ve toparlanmaya geçti.

Avustralya Doları son yıllarda neden değer kaybediyor?

2008 Küresel Ekonomik Krizi’nin ardından çok sert bir şekilde değer kaybeden Avustralya Doları, hızla toparlanmış ve 2010 yılına doğru değer kazanmaya başlamıştı. Hatta 2011 yılı ortalarında son 20 yılın en yüksek seviyelerine ulaşmış, AUD/USD paritesi 1.100 seviyelerini yakalamıştı.

Ülke para birimlerinin piyasa değerini, bu paralara olan arz-talep dengesinin belirlediği ekonomi koşullarında, Avustralya Doları’nın değer kazanmasının en önemli sebeplerinden birisi de Avustralya ekonomisinin yatırımcılarca ‘güvenli bir liman’ olmasıydı.

İlerleyen süreçte ABD’nin faiz artırımı kararları, Avustralya’nın en büyük ticaret ortağı olan Çin’deki ekonomik büyümenin yavaşlaması ve Avustralya’daki maden krizi ekonomide belirsizliğe sebep olmuş; ülke ‘güvenli bir liman’ olmaktan çıkmıştı. Uluslararası yatırımcıların Avustralya ekonomisine ve para birimine olan güven kaybıyla yatırımlar kesilince de Avustralya Doları hızla değer kaybetmişti.

Zirve noktasına ulaştığı 2011 yılı temmuz ayının ardından 2013 yılı ortalarına kadar istikrarlı bir trend yakalayan AUD, 2013’ün ilk yarısının ardından hızla değer kaybı yaşamış ve günümüze değin de bu düşüş trendini sürdürmüştür.

Avustralya Doları’nın değer kaybetmesi ne anlama geliyor?

Ülke para birimlerinin değer kaybetmesi, ekonomide her zaman olumsuz bir durumun işareti olmayabilir. Zira para birimini düşük tutmak, bir devletin temel ekonomi politikası bile olabilir.

Çünkü para birimi düşük olursa, içerde üretilen ürünler uluslararası pazarda nispi olarak daha ucuz bir fiyatla yüksek bir rekabet elde eder ve ülkenin ihracatını artırır.  Nitekim Çin, ABD ve diğer birçok ülkenin karşı çıkmasına rağmen, yıllarca Yuan’ı bilinçli bir şekilde düşük tutarak ihracatını yüksek seviyelerde seyrettirmeyi başarmıştı.

Düşük kur politikası, ihracatçının yüzünü güldürürken; ithalatçı için ise tam tersi bir durum söz konusu. Girdi maliyetleri artan ithalatçının piyasada tutunması gitgide zor bir hâl alır ve ‘saf dışı’ kalma ihtimali artar.

Turizmciler ve yabancı öğrencilere eğitim veren  kuruluşlar da bu ‘düşük döviz kuru’ndan en çok kazançlı çıkanlar arasında. Turistlerin ve özellikle de yabancı öğrencilerin Avustralya ekonomisi için çok şey ifade ettiği hepimizin mâlûmu. İç piyasanın canlı olmasında, emlak ve perakende sektörüne katkıları çok yüksek. ‘Düşük döviz kuru’  turist ve yabancı öğrenci mıknatısı âdeta.

Peki ya bu politikanın ithalatçıdan başka kimseye zararı yok mu? Elbette ki var; meselâ Avustralyalı yatırımcıların yurtdışında yapacakları bir yatırım onlara daha pahalıya mâl olur, ayrıca tüketicilerin dışardan aldıkları ürünler ve vatandaşların yapacakları bir yurtdışı tatilinde alabilecekleri mal ve hizmetler azalır.

Sonuç olarak, olumsuz yanları olmakla birlikte; ülkenin ekonomisi ithalâta dayalı olmadığı sürece döviz kurunun belli bir seviyede ‘düşük tutulması’nın ülke ekonomisi açısından olumlu yönleri oldukça fazla. Mesele ise kantarın topuzunu iyi ayarlamakta.

Süleyman Duran – Brisbane
Avustralya Postası Ekonomi Editörü

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here