Sözün Özü: 3-4 Yaş Çocuğuna Din Eğitimi

0
201

‘ALLAH TAŞ YAPAR’ DİYE TATİLE GİTMEYEN ÇOCUK

Bir gün bir baba evine gelerek:

”Haydi çocuklar hazırlanın yarın sizi tatile götüreceğim“ der.

Evde herkes sevinç çığlıkları atıp sevinirken evin küçük çocuğu:

“Hayır, ben tatile gitmek istemiyorum” der.

Baba sebebini sorunca çocuk şöyle açıklar:

“Anneciğim, babacığım, sizi kızdırdığım zaman, ya da sözünüzü dinlemediğim zaman bana; Allah seni taş yapacak demiyor muydunuz? Tatile gittiğimiz zaman bir hata yapıp Allah’ın beni taş yapmasından korkuyorum, onun için tatile gitmek istemiyorum.” diye cevap verir.

Bu gibi durumlar olmaması için çocuklara, yaşlarına göre neyi, nasıl anlatacağımızı bilmemiz gerekir. Bir önceki yazımda 0-2 yaş çocuklarından bahsetmiştim. Bu yazımda 3-4 yaş çocuklarından bahsedeceğim.

3 YAŞ ÇOCUĞU

Bu yaş dönemi, çocukların -tuvalet eğitimiyle birlikte- öz denetiminin kendi ellerinde olduğunu düşündükleri ama bir yandan da bir yetişkine ihtiyaç duymanın sıkıntısı içine girdikleri huzursuz bir dönemdir. Pedagojide ‘KÜÇÜK ERGENLİK‘ diye tanımlanan 3 yaş döneminde çocuğumuz hırçın, inatçı, isyankar olabilir. Bu tamamen geçici ve dönemsel bir haldir. Bu süreçte çocuğumuzun inadını beslememek adına ONUNLA İNATLAŞMAMAMIZ önemlidir çünkü dönemsel olan bu inat durumu ancak ve ancak inatlaşmayarak ve baskı kurmayarak yoluna girer. DİN EĞİTİMİNDE de, özellikle bu süreçte baskıcı ve zorba davranmamak gerekir. Nitekim çocuğumuzun zaten dönemi içinde olduğu huzursuzluk hali dini ritüeller ve ibadetlerle eşleşmemelidir. Bu nedenle ibadetler, sure ezberi, elif-ba öğrenimi gibi konularda çocuk zorlanmamalı, oyun ve etkinliklerle almak istediği kadar verilmelidir. Çocuğumuz için seçtiğimiz okulun öğretimden çok eğitime, yani beyinden çok kalbe dokunması büyük ehemmiyet taşır. Kuran öğretmek adına çocuğu zorlayan, baskılayan, cezalandıran bir tedrisat, 3 yaş dönemi çocuğunda ömre yayılabilecek negatif tesirler bırakabilecektir. Bu dönemde şuna dikkat edeceğiz: Çocuğumuz zaten bir şeyler yapmak istiyor. Ona alan açmamız lazım. Ama o alanı da öyle bir açacağız ki kendi yapamadığını henüz hissettirmeyerek, desteğimiz onun kendi yapmasının önüne geçmeyecek bir alan olması lazım. Din eğitimine dair de çocuğun bu minvalde ilerleyeceğini bileceğiz. Bu da aslında şu anlama geliyor: Hadi şunu yap, hadi şunu da yap, hadi şunu da ezberle, hadi şunu da şuraya koy demekten çıkıp, çocuğumuzun yapabildikleriyle onu ödüllendirmek, övmek manasına geldiği bir dönemi yaşatacağız onlara; içlerindeki o hırçınlığın biraz sükünete ermesi için.

4 YAŞ ÇOCUĞU

4 yaş, soru yaşıdır. Bu dönemde çocuklar içlerinde açılmış merak musluğuyla her şeyi merak ederler. ‘Neden‘, niçin, bu neʼ gibi soruları taramalı tüfek gibi sıralarlar. Bu dönemde çocuğumuzun sorularına cevap vermek, bilmiyorsak ‘gel beraber araştıralımʼ diyerek çocuğu daha fazla soru sormaya ve öğrenmeye teşvik etmek önemlidir. Özellikle Allahʼa dair sorular geçiştirilmemeli, ‘günah, yasak, hiç böyle soru olur muʼ gibi cümlelerden uzak durarak cevap verilmelidir. Bu yaş dönemi ezber için güzel bir eşiktir. KISA SURE EZBERLERİ, İLAHİ ÖĞRENİMİ bu yaş seyrinde daha rahat yapılır. Bu noktada çocuğumuza sevdirecek yöntemlerle Kuran eğitimine başlanabilir ve 4 yaş, 4 ay ,4 gün baremi Kuran öğretimi için esas alınabilir. Lakin öğrenimde yazı değil, İŞİTME argümanı esas alınmalıdır. Zira 4 yaşında bir çocuk İŞİTSEL AÇIDAN HECE FARKINDALIĞI kazanmıştır. İŞİTTİĞİ SESLERİ TAKLİT EDEBİLİR, ÇIKARABİLİR VE ÖĞRENEBİLİR. Harflerin görsel farkındalığı ve hece birleşimi 6 YAŞ civarında ortaya çıkar. Bu yüzden 4 yaşındaki çocuğumuza kitaptan göstererek değil, dinleterek elif-ba öğretmek daha kalıcı olur.

4 yaşla çocuk sorular sormaya başlayacak. Anne bu niye beyaz? Çünkü öyle yavrum, bu rengi yapmışlar yavrum. Ama işte niye niye? Bu niye burda, bu niye böyle? Çocuğun fazlaca araştırdığı ve çocuğun zihni tekamülünün işitme yönünde olduğu dönem. Bu dönemde Kuran eğitimine başlayabiliriz. Ama nasıl olsun? Pedogojik gerçeklere göre, dinleterek öğretme. Mesela çocuğumuz yemek yerken YouTube‘tan ‘Çocuklar İçin Namaz Sure Ve Dualarını Meyvelerle Öğreniyorum’ başlığıyla hazırlanmış animasyon şeklindeki videoları izletebiliriz ya da onları okula veya herhangi bir yere götürürken buna benzer çalışmaları araçta dinlemelerine olanak sağlayabiliriz.
Onlara asla ‘hadi otur bakayım, kalkmayacaksın buradan’ demeyelim; çünkü unutmayalım ki hareket halindeki bir oyun çocuğundan bahsediyoruz.

Gelecek yazımızda 5-6 yaş çocuğuna değineceğiz.

Bilal Mehmet
Perth

Yararlanılan kaynaklar:
– Korkutarak değil sevdirerek din eğitimi (Hatice Kübra Tongar)
– Çocuklara Allah ve Namazı bilinç altında sevdirebilmek (M. Emin Karabacak)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here