Market çalışanları virüsü nasıl topluma yaymadı? Morrison cevap veremedi, cevap İskoçya’dan Dr. Çevik’ten geldi

0
637

İnsanların yeniden aileleriyle ve arkadaşlarıyla bir araya gelmeleriyle birlikte, bu durumla gelen risk konusunda farkında olmaları gerekiyor.

Bu ay bir Facebook Live görüşmesi sırasında bir news.com.au okuyucusu Başbakan Scott Morrison’a koronavirüsün nasıl yayıldığına dair bir soru sordu.

Kerry Porter, Morrison’a, “Sizce Coles’ta, Woolies’te ve Bunnings’te çalışan kişiler herkesle temas halindeyken niçin çok vaka görülmedi?” sorusunu sordu.

Ülke genelinde koronavirüs tecritinde mağazalarda on binlerce kişi çalışmaya devam etmesine karşın, Coles, Woolworths, Bunnings ve Kmart gibi mağazaların çalışanları arasında çok az vaka görüldü.

Başbakan Morrison’ın bunun sebebine dair kesin bir açıklaması yoktu, konuyla ilgili istatistikleri görmediğini söyledi, fakat, “Söyleyeceğim böyle yerlerde çalışanların müşterileri güvende tutma adına sosyal mesafe ve prosedürleri uyguladıklarıdır” demekle yetindi.

Başbakan’ın cevaplayamadığı niçin çok az sayıda perakende çalışanının COVID-19’a yakalandığı sorusunun cevabını araştırmaların verebileceği belirtiliyor.

İskoçya Üniversitesi St Andrews Tıp Fakültesi’nden doktor ve bilim insanı Müge Çevik, çok sayıda temas takip çalışmasını inceledi ve kapalı mekanlarda bulunanlar arasında enfeksiyon oranlarının daha yüksek olduğunu tespit etti.

Esas tehlikenin insanlarla kalabalık bir kapalı mekanda uzun süre geçirmekle ilgili olduğu görülüyor. Gerçekten de birçok bulaşma durumu evlerde gerçekleşiyor.

Dr Çevik’in bahsettiği araştırmalardan biri Şangay’ın güneyindeki Ningbo’daki 157 koronavirüs vakasının 2147 yakın temas ettiği kişinin incelendiği çalışmaydı.

Araştırmada, aile, arkadaşlar ve akrabalar arasında ve ayrıca hasta kişiyle birlikte yaşayanlar ile aynı toplu taşımayı paylaşan ya da birlikte yemek yiyen kişiler arasında daha yüksek enfeksiyon riski olduğu görüldü.

Yine Çin’den 391 virüs vakasının 1286 yakın temas ettiği kişinin incelendiği bir çalışmada, “ev temasları ve hasta biriyle birlikte yolculuk edenlerin daha yüksek enfeksiyon riski taşıdıkları” belirlendi.

Twitter’daki paylaşımlarında Dr Çevik, çalışmaların koronavirüsün yayılması için yakın ve uzun süreli temasın gerekli olduğunu gösterdiğini belirtti.

Çevik, “Risk ev, uzun süreli bakım kurumları ve toplu taşıma gibi kapalı ortamlarda en yüksek. Evlerde, aile-arkadaş toplantılarında, ulaşımda görülen yüksek enfeksiyon oranları, bir aradaki yakın temasların, büyük olasılıkla çoklu bulaşmada kilit etken olduğunu gösteriyor” yazdı.

Uzman, “Gelişigüzel, kısa etkileşimler, salgının ana etkeni değil, yine de sosyal mesafeyi koruyun” tespit ve uyarısında bulundu.

Dr Çevik, çıkarımlarının 4 Mayıs itibariyle mevcut verilere dayandığını ve bunun daha fazla bilginin gelmesiyle değişebileceğini vurguladı.

Uzman ayrıca kalabalık ofis ortamlarında, kalabalık restoran ve cafelerde, kalabalık apartmanlarda ve diğer kalabalık ve bağlantılı kapalı ortamlarda da riskin artabileceğini belirtti, fakat bu riskin sınırlı veriye dayalı olarak dile getirildiğini de ekledi.

Avustralyalı bilim insanı, Çevik’in tespitlerini destekleyen açıklamalar yaptı

Uzmanın tespitlerine Canberra Hastanesi’nden Salgın Hastalık Uzmanı Profesör Peter Collignon’dan da benzer bir açıklama geldi.

Collignon, araştırmacıların takip ettiği hastalar arasında, birisiyle ne kadar uzun süre kapalı yerde bulunulursa, enfeksiyon riskinin o kadar arttığı yönünde kanıtlara ulaşıldığını belirtti.

Uzman, araştırmaların aynı evde hasta kişiyle yaşayanların, bu kişiyle 1 saat kadar temasta bulunanlara göre enfekte olma risklerinin yüzde 20 kadar fazla olduğunu gösterdiğini söyledi.

Profesör Collignon, kişileri evinize brunch (öğle sabah arası) ya da öğle yemeğine davet etmeyi, böylece dışarıda mümkünse güneşte oturmayı önerdi, “Güneşte oturun zira mor ötesi (UV) ışık virüsü öldürmede daha iyi gibi görünüyor” dedi.

Collignon, müşteriler süpermarketlerden hastalık kapmazken, hastalığın çalışanlar arasında yayıldığı vakalara işaret etti.

Uzman, “Risk, personelin diğer personellere bulaştırdığı konusunda görünüyor” dedi, bu da yine personelin birlikte geçirdiği sürenin uzunluğunun bir faktör olduğuna işaret ediyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here