Eko Avustralya: Vergi İndirim Paketi

0
152

  • Hükümet vergi indirim paketi ile tam olarak neyi amaçlıyor?
  • İktidar ve muhalefet bu konuda aynı çizgide mi?
  • Paketin Avustralya ekonomisine kısa ve uzun vadede etkileri neler olacak?

Hacettepe Üniversitesi İngilizce Ekonomi Bölümü mezunu konuk yazarımız son günlerde öne çıkan vergi indirim paketini sizler için yorumladı


Avustralya Parlamentosu’nun bu ayki en önemli gündemi “vergi indirimi” oldu. Koalisyon hükümeti ile muhalefetteki İşçi Partisi arasındaki fikir ayrılığı vergi indirimi tartışmalarıyla daha da belirgin bir hâl almaya başladı.

Hükümet, nisan ayındaki bütçede ilan edilen ve bir önceki parlamentoda kabul edilmiş olan vergi indirimini genişleten 10 Yıllık Planı seçim sonrası mecliste yürürlüğe sokmayı başardı. Muhalefetteki İşçi Partisi paketteki vergi indirimlerini yetersiz bulurken, özellikle paketin ikinci ve üçüncü aşamalarındaki “vergi indirim oranlarına” dikkatleri çekti. Muhalefet, bu oranların artırılmasını talep ederken, federal hükümetten itirazlar yükseldi.

Hükümetin Vergi İndirim Planı “2018-2019 mali yılı”nı milât olarak kabul ederken, planın daha çok “düşük ve orta gelirli” vatandaşları ilgilendirdiği söyleniyordu.

10 milyondan fazla vergi mükellefini kapsayan bu mali paket;

Bu yıl temmuz ayında gelire bağlı olmak üzere kişibaşı yıllık 1080 dolarlık vergi iadesi yapılmasını öngörürken,

Paketin ikinci aşamasında daha fazla kişinin düşük vergi dilimine (% 19) tâbi olması hedefleniyor,

Üçüncü aşamada ise 2024 temmuz ayı itibarı ile 45,000 dolarla 200,000 dolar arasında kazanan kişiler için vergi oranı %32,5’ten %30’a indirilmesi planlanıyor.

Sonuç olarak bu paket, 158 milyar dolarlık dev bir hükümet yardımı olması nedeniyle de birtakım tartışmaları başlatmış gibi görünüyor.

Hükümet bu vergi paketi ile tam olarak neyi amaçlıyor?

Koalisyon hükümeti seçimlerden önce yürürlüğe koyduğu ve sonrasında birtakım değişiklikler uyguladığı bu paket ile ilk etapta “düşük ve orta gelirli” vatandaşlarına mali destek sağlarken ayrıca “orta sınıfın” nüfus içerisindeki oranınının da genişletilmesini öngörüyor.

Yani yıllık geliri 45,000 dolar ile 200,000 dolar arasında olan kişilerin toplam nüfusa oranını 2024-25 yılına kadar %52’den %70’e çıkarmayı hedefliyor.

Ayrıca küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri desteklemek ve istihdamı artırmak amacıyla da çeşitli vergi indirimlerine gidiyor.

Peki bu vergi indirimlerinin/iadelerinin Avustralya ekonomisine kısa ve uzun vadede ne gibi etkileri olabilir?

Şüphesiz bu tarz vergi iadeleri ve vergi indirimleri kısa vadede vergi mükellefi olan hanehalkını sevindirecektir; fakat bu tarz politikaların hanehalkının yararına mı yahut zararına mı olduğunun net cevabı uzun vadede görülebilecektir.

Ekonomi biliminde varsayım yaparken kullanılan ‘vice-versa’ yani ‘diğer tüm koşullar sabit kalmak şartı ile’ terimini göz önünde bulunduracak olursak; böyle bir hükümet yardımının ilk etapta tüketimi daha da artıracağına, bunun da istihdama pozitif katkı sunacağına ve genel iktisadi duruma fayda sağlayacağına şüphe yok.

Ancak, hükümetin dar gelirli vatandaşın yüzünü okşayan bu vergi iadesi kararını, azaltmaya çalıştığı sosyal yardımlar (özellikle centrelink yardımları) ile birlikte değerlendirdiğimizde konunun ne kadar tartışmaya açık olduğu aşikârdır. Yani acaba hükümet bu karar ile hanehalkının cebine üç koyup beş mi almaktadır?

Ve son olarak asıl sorulması gereken, değişen bu vergi oranlarının uzun vadede en zengin ile en fakir arasındaki gelir farkını azaltıp azaltmayacağıdır.

Süleyman Duran I Brisbane
Avustralya Postası Ekonomi Editörü

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here