HUKUK REHBERİ – Eşler Arasında Yasal Mal Rejimi

0
237
Gamze

Eşler Arasında Yasal Mal Rejimi

Değerli Avustralya Postası okuyucuları, bu yazımda sizlere yürürlükte olan Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi olarak kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejimi hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

Yasal Mal Rejimi – Edinilmiş Mallara Katılma

Mal rejimi konusu özellikle çekişmeli boşanma davaları sürecinde eşler arasında birtakım sorunlara neden olabilmektedir. 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile birlikte 1 Ocak 2002 tarihinden sonra başlayan evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Eşler, noter huzurunda yapacakları sözleşme ile herhangi bir mal rejimi seçmedikleri sürece bu mal rejimine tabi olacaklardır. 1 Ocak 2002 tarihinden önce başlayan evliliklerde ise eşler kanunun yürürlük tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde herhangi bir farklı mal rejimi seçmemeleri durumunda 1 Ocak 2002 tarihine kadar eski mal rejimine, bu tarihten sonra yeni edinilmiş mallara katılma mal rejimine tabi olacaklardır.

Peki nedir bu edinilmiş mallara katılma rejimi?

Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin kişisel malları ile evlilik süresince edinilmiş olan malları kapsamaktadır. Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi evliliklerde eşler, evlilik içerisinde edinilen mallarda ortak hak sahibidir. Bu mal rejiminde eşlerden birinin evlilik içerisinde edinilen mala herhangi bir maddi katkısı bulunmasa dahi evlilik süresince elde edilen edinilmiş mallar üzerinde diğer eş ile birlikte hak sahibidir. Burada kanun maddi katkılar kadar evlilik süresince var olan manevi katkıları da göz önünde bulundurmaktadır.  Ancak bir eşin kişisel mallarına ilişkin diğer eş, edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında hak iddia edemez. Bir diğer anlatımla eşlerin kişisel malları edinilmiş mal rejimi kapsamında tasfiye edilecek mallardan değildir. Mal rejiminin boşanma sonrasında sona ermesi ile, her eş diğer eşte bulunan kişisel mallarını geri alabilir.

Kanun hükmü uyarınca kişisel mallar şunlardır:

  • Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, (örneğin kadının ziynet eşyaları, erkeğin kıyafetleri)
  • Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri, (örneğin eşlerden birine bağış yoluyla geçen herhangi bir mal)
  • Manevi tazminat alacakları,
  • Kişisel mallar yerine geçen değerler.

Kanun hükmü uyarınca edinilmiş mallar şunlardır:

  • Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar
  • Çalışma karşılığı olan edinimler (örneğin maaş)
  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumu ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler(örneği emeklilik ikramiyesi)
  • Kişiler malların gelirleri(örneğin kişisel mal olan taşınmazın kirası)
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler (örneğin maaşla alınan yeni bir mal)

Kime ait olduğu belirlenemeyen mallar da edinilmiş mal olarak kabul edilir. Eşlerin mal rejimi kapsamında paylarına düşen malların tasfiyesini talep edebilmeleri için, öncelikle taraflar arasındaki mal rejiminin sona ermesi gerekir. Mal rejimi aşağıdaki hallerde sona erer:

  • Eşlerden birinin ölümü halinde: Mal rejimi ölüm tarihinden itibaren sona erer.
  • Eşlerin farklı bir mal rejimini seçmesi halinde: Yeni mal rejiminin seçildiği tarihte eski mal rejimi sona erer.
  • Boşanma veya evlenmenin iptali halinde: Boşanma veya evliliğin iptali davası açıldığı tarihte sona erer. Ancak mal rejimi davasının görülebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekmektedir.
  • Hakim tarafından mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi halinde: Dava tarihinden itibaren sona erer.

Boşanma sonrasında eşler, edinilmiş mallarını kendi aralarında yapacakları bir protokol ile paylaşabilecekleri gibi mahkemelerde mal rejimi davası açarak yargı önünde paylaştırılmasını da talep edebilirler.

Güzel günler dileklerimle,
Avukat Gamze Nur KOZAK

Gamze

2019 yılında Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi lisans eğitimini ve ardından avukatlık stajını tamamlamıştır. 2020 yılından beri Ankara Barosu’na kayıtlı olarak Kurucu Hukuk Bürosu bünyesinde avukatlık yapmaktadır. Uzmanlıkları özellikle İş Hukuku, Marka / Patent Hukuku, Ceza Hukuku ve İcra / İflas Hukuku alanları üzerinde yoğunlaşmıştır. İşe iade ve işçi alacağı davalarında, markanın hükümsüzlüğü, iptali, yayın itirazı, marka başvuruları da dahil olmak üzere marka hukuku alanında, ceza davaları ve icra takipleri alanında, arabuluculuk protokolleri hazırlanması ve arabuluculuk sürecinin takibi konularında tecrübeye sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre tarafımca cevaplandırılmasını istediğiniz hukuki konularla ilgili sorularınızı, şehir ve semt adınızla birlikte info@avustralyapostasi.com.au elektronik posta adresine yollayabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here