Eko Avustralya: Yangın Sadece Ormanları Değil; Ekonomiyi de Yaktı…

0
561

Değerli Avustralya Postası okuyucuları, 

Bir takım sağlık sorunları ve kişisel sebeplerden ötürü ara vermek durumunda kaldığım yazılarıma, uzun bir aradan sonra tekrar başlayacak olmamın sevincini paylaşarak başlamak istiyorum. 

Yazamadığım bu süre zarfında Avustralya’da ve dünyada pek çok önemli gelişme oldu elbette. Umarım zamanla telafisini yapabiliriz diyor ve lafı uzatmadan yazıma dönmek istiyorum.

Bu haftaki yazımda, Avustralya’da aylardır devam eden yangınların ekonomiye olan etkisine değinmeye çalışacağım. Böylesi büyük bir felaketin doğal yaşam ve ekolojik denge açısından verdiği tahribat korkunç boyutlara ulaşmış durumda. Bu derece büyük bir afetin Avustralya ekonomisini de olumsuz yönde etkilemesi ne yazık ki kaçınılmaz.  

İtfaiye teşkilatı ve gönüllülerin özverili yangın söndürme çalışmalarına, hükümetin emriyle Avustralya Ordusu da müdahil oldu ancak yangın hâlen söndürülebilmiş değil. Yangınların bu boyutta bir felakete ulaşmasının sorumlusu olarak görülen Başbakan Scott Morrison ve hükümetinin sebep olduğu siyasi çalkantılar ve ‘ekonomik yangınlar’ın söndürülüp söndürülemeyeceği ise önümüzdeki aylarda belli olacak. 

Beklenti, Faizlerin Düşmesi Yönünde…

Ülke yangın felaketinden henüz tamamen kurtulamamış olsa da, afetin faturası yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı bile.

Uzmanların tahminine göre, 2009’da Victoria bölgesi yangınlarındaki 4.4 milyar dolarlık hasarın da çok çok üzerinde bir rakam ortaya çıkacak.

Hem bu yılki yangından etkilenen alan yüzölçümü olarak daha geniş; hem de tarım, imalat, tüketim ve bölgesel turizm sektörleri açısından ortada yaklaşık 15 kat daha büyük bir zarar var. 

Westpac analistlerine göre tahminler, şu ana kadarki zararın 5 milyar doları bulabileceği yönünde. Toplamda ise zarar GSYİH (Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla)’nın %2’si ile %5’ine tekabül edecek. Elbette bu çok yüksek bir rakam. 

Bunula birlikte, federal hükümet de elini cebine attı ve ‘Kapsamlı Yapılanma Programı’ oluşturacağını açıkladı. Ayrıca hükümet, Bush Fire Recovery Agency (Orman Yangını Kurtarma Ajansı) aracılığıyla 2 milyar doların üzerinde bir destek vermeye hazırlanıyor. 

AMP Capital’in baş ekonomisti Shane Oliver’ın hesaplamalarına göre, yangın ekonomiyi 2019 Aralık ayı ilk çeyrek ve 2020 Mart ayı arasında %0.4 civarında aşağı çekecek. 

Tüm uzmanların görüş birliğine vardığı en önemli konu ise yangınların kısa vadeli negatif ekonomik etkilerinin hemen görülmeye başlanacak olması. Bu etkiler de bir takım maliye ve para politikalarının hükümet tarafından derhal devreye sokulmasını kaçınılmaz kılıyor. 

Bu nedenle piyasada Merkez Bankası’nın 25 puanlık bir faiz indirimine gideceği yönünde büyük bir beklenti var. 

Sigorta Şirketleri Büyük Zararda

The Insurance Council of Australia (Avustralya Sigorta Kurulu), geçtiğimiz kasım ayından günümüze kadar yangından ötürü sigortaya başvuranların sayısını toplamda 10,550 olarak açıkladı. 

Eylül ve ekim aylarında Güney Queensland ve Kuzey NSW’de gerçekleşen yangınları da hesaba kattığımızda toplam sigorta başvuru sayısı 11,272’ye ulaşmış oluyor ve sigorta şirketleri için toplam zarar 995 milyon doları buluyor. 

Tabii ki sigorta şirketleri böyle günler için var ve ‘afetsiz’ geçen sürelerde topladıkları meblağlar düşünüldüğünde, bu yangınlardan çok ciddi bir şekilde etkileneceklerini zannetmiyorum. 

Black Friday ve Noel Alışverişleri Perakende Sektörünü Kurtardı

Birçok sektörden ardı ardına gelen olumsuz sinyallerin yanı sıra, perakende sektöründe tam tersi bir durum söz konusu. Perakende satışlar kasım ayında son iki yılın zirvesine çıktı. Bunda Black Friday, Cyber Monday gibi özel alışveriş kampanyalarının etkisi çok büyük. Ardından gelen Noel hediyesi için yapılan alışverişler ve Boxing Day de esnafın yüzünü güldüren bir başka etken. 

Tüketici Güveni Hâlâ Kırılgan

Önümüzdeki birkaç ay Avustralya ekonomisi için çok kritik. Her ne kadar tüketiciler kasım ve aralık aylarında yüksek harcamalar yapmış olsalar da; gerek orman yangınlarının oluşturduğu kaos ortamı, gerek ABD – İran arasında başlamaya hazır savaş ve artacak petrol fiyatları tüketiciler için hâlâ bir belirsizlik ortamı yaratmaya devam ediyor. 

Bu süreçte federal hükümetin atacağı adımlar ve açıklayacağı ekonomik paketler, tüketicilerin piyasaya olan güvenini doğrudan etki edecek etmenlerin başında geliyor. 

Umarız Avustralya bu durumdan bir an evvel toparlanır ve hızla yaralarını sarmaya başlar. 

Ben de bu yazı vesilesiyle yangından etkilenen afetzedelere, bölge sakinlerine ve tüm ülkeye geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. 

Süleyman Duran – Brisbane
Avustralya Postası Ekonomi Editörü

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here